Greenia – οικολογικη ομαδα ΣΦΠΕ

Η ενέργεια, τα κτίριά μας κι εμείς Μαρτίου 17, 2009

Filed under: νέα απ' όλη την ελλάδα — Greenia @ 5:42 μμ

15 Μαρτίου 2009

«Μακεδονία»

Με τον αυτόνομο πιλοτικό οικισμό ZED-KIM στην Ξάνθη αποδείξαμε πως μια μέση κατοικία μπορεί να καλύψει το 70% των αναγκών της από ΑΠΕ, ακόμη και στο κλίμα της Βόρειας Ελλάδας

Γράφει ο Πάνος Κοσμόπουλος
αν. καθηγητής ΔΠΘ, διευθυντής Εργαστηρίου Περιβαλλοντικού και Ενεργειακού Σχεδιασμού

Τον περασμένο μήνα, για δεύτερη φορά μέσα σε δύο χρόνια, οι Ουκρανοί τσακώθηκαν με τους Ρώσους και η Ευρώπη πάγωσε κυριολεκτικά και μεταφορικά. Αντίστοιχα, οι τιμές του πετρελαίου ανεβοκατεβαίνουν σε βαθμό έκπληξης για όλους. Ταυτόχρονα, μαθαίνουμε ότι η Ισλανδία, η μοναδική χώρα που καυχιόταν για την ενεργειακή της αυτονομία, χρεοκόπησε και παραιτήθηκε η κυβέρνησή της. Τι συμβαίνει, τελικά;

Δεν είμαι ούτε οικονομολόγος ούτε πολιτικός. Και μεταξύ μας, δεν θα ’θελα να είμαι, ώστε να βρίσκομαι στη δύσκολη θέση να προσπαθώ να παρουσιάζω ωραιοποιημένα στον κόσμο το απλό γεγονός της επιβολής ελέγχου στους ενεργειακούς πόρους από κάποια συμφέροντα…
Εξακολουθώ να πιστεύω πως για να πετύχουμε κάτι, χρειάζεται παιδεία (ενημέρωση, μόρφωση, καλλιέργεια) σε όλα τα επίπεδα, σε όλες τις ηλικίες.
Η εξάρτηση της ανθρωπότητας από τους υδρογονάνθρακες (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, λιγνίτης κτλ.) είναι ένα δεδομένο γεγονός. Επί τουλάχιστον δύο αιώνες η τεχνολογία μας προσαρμόστηκε στη χρήση αυτών των καυσίμων (λέβητες, καυστήρες, δίκτυα μεταφοράς, βυτία, τάνκερ, διυλιστήρια, δεξαμενές, αυτοκίνητα, αεροπλάνα, πλοία κτλ.).
Είναι γνωστό και δεδομένο ότι οι πόλεις μας και τα κτίριά μας είναι εξαρτημένα από τους υδρογονάνθρακες (πετρέλαιο και φυσικό αέριο). Επίσης γνωστό και δεδομένο είναι πως και οι πόλεις (με όλες τις λειτουργίες που περιλαμβάνουν) και τα σπίτια μας είναι υπερβολικά ενεργοβόρα.
Από την άλλη πλευρά, παρ’ όλα όσα παρήγορα λέγονται και γράφονται από όσους εθελοτυφλούν, το φυσικό περιβάλλον γύρω μας αλλάζει. Κι είναι άσχημο να βιώνουμε μέσα σε λίγες δεκαετίες τις αλλαγές αυτές, που κανείς δεν μπορεί να μας πει πως δεν είναι για το χειρότερο…
Παράλληλα, η παγκοσμιοποίηση και ο αγώνας για τον απόλυτο έλεγχο των ενεργειακών πόρων, μας οδηγούν συνεχώς στο να παρακολουθούμε με αγωνία τις τιμές όχι μονάχα για πετρέλαιο, βενζίνη και φυσικό αέριο, αλλά και τα είδη πρώτης ανάγκης, εφόσον η διάθεσή τους στην κατανάλωση συνδέθηκε άμεσα με τις τιμές των καυσίμων…
Κατά συνέπεια, για δύο ταυτόχρονα λόγους μάς καίει το θέμα: και για να ελαττώσουμε τη ζημία στο περιβάλλον, και για να ελαττώσουμε τη ζημία στην τσέπη μας.

ΣΠΑΤΑΛΗ

Υπήρξαμε σπάταλοι σε ό,τι απλόχερα μας πρόσφερε ο πλανήτης μας. Ταυτόχρονα υπήρξαμε και ασυλλόγιστοι. Όχι μοναχά καταξοδέψαμε -και συνεχίζουμε να ξοδεύουμε- τις ενώσεις του άνθρακα σε ορυκτά καύσιμα και δάση, αλλά εξακολουθούμε να ρυπαίνουμε τη βιόσφαιρα σαν να μην πρόκειται να ακολουθήσουν άλλες ανθρώπινες γενιές…
Το μεγαλύτερο ποσοστό των κτιρίων μας κτίστηκε σε εποχές που αγνοούσαμε το ενεργειακό πρόβλημα και τη ρύπανση του πλανήτη.
Όμως πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι και ανάμεσα στα νεότερα κτίρια -κι όχι μόνο στη χώρα μας- ελάχιστα είναι τα δείγματα που σεβάστηκαν το θέμα και της εξοικονόμησης ενέργειας και της ελαχιστοποίησης της ρύπανσης.
Παρ’ όλα αυτά, επιστήμονες με περιβαλλοντική συνείδηση αλλά και απλοί προβληματισμένοι άνθρωποι, με αφορμή την πρώτη πετρελαϊκή κρίση (1972 – 73), στράφηκαν στη δημιουργία κτισμάτων αλλά και οικισμών που θα μπορούσαν να ελαχιστοποιούν τόσο την απαιτούμενη ενέργεια όσο και τις απορρίψεις προς το περιβάλλον, με την προσπάθεια χρήσης κι εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ηλιακοί συλλέκτες για ζεστό νερό, ανεμογεννήτριες για παραγωγή ηλεκτρισμού και δειλά δειλά κάποια φωτοβολταϊκά, που ως τότε υπήρχαν στα διαστημόπλοια, έκαναν την εμφάνισή τους σε διάφορα μέρη του πλανήτη. Ακόμη, διαπιστώνοντας πως η κατασκευή και χρήση πολλών υλικών είναι ενεργοβόρα και επιζήμια προς το περιβάλλον, προέκυψε η αναζήτηση οικολογικών υλικών. Και βέβαια, πρέπει να υπογραμμίσουμε το γεγονός πως από εκείνη την περίοδο, οι μεγάλες εταιρείες που διαχειρίζονται το πετρέλαιο και τα προϊόντα του άρχισαν να επενδύουν τεράστια κεφάλαια στην έρευνα για τις ΑΠΕ (ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) έχουν εδώ και δεκαετίες έτοιμη τη γραμμή άμυνας (τα νέα προϊόντα ΑΠΕ), που προφανώς όμως δεν θα βγουν στην αγορά μέχρι που η εκμετάλλευση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να γίνει ασύμφορη -γι’ αυτούς.
Τα γεγονότα αυτά αναφέρονται για να υπογραμμιστεί ότι η τεχνολογία ήδη υπάρχει, είναι γνωστή, και εφαρμόζεται ήδη σε σχετικά ευρεία κλίμακα και σε διεθνές επίπεδο.
Πρέπει επίσης να αναφέρουμε ότι οφείλουμε πολλά στην έρευνα τόσο για την κατάκτηση του Διαστήματος όσο και στις στρατιωτικές ανάγκες πολλών χωρών, εφόσον η παροχή ενέργειας σε διαστημόπλοια, υποβρύχια, απομακρυσμένες στρατιωτικές μονάδες έπρεπε να λυθεί -και λύθηκε- με πιο προηγμένες συσκευές και συστήματα.

Τα προηγούμενα αναφέρθηκαν με σκοπό να γίνει κατανοητό ότι δεν αποτελούν “θαύμα” εξ ουρανού τα παρακάτω παραδείγματα:

Έξω από το Λονδίνο υπάρχει ο οικισμός BED-ZED, ο οποίος λειτουργεί με τον μέγιστο δυνατό οικολογικό τρόπο. Παίρνει ενέργεια από τον Ήλιο και τον άνεμο, ελαχιστοποιεί και εκμεταλλεύεται τα απορρίμματά του, αποτελείται από κτίρια που χρησιμοποιούν οικολογικά υλικά, και εκμεταλλεύονται τον προσανατολισμό τους. Το ίδιο μπορούμε να δούμε και στο Freiburg της Γερμανίας. Πάλι ένας ολόκληρος οικισμός, με εκμετάλλευση των ΑΠΕ και ιδιαίτερα των φωτοβολταϊκών για παραγωγή ηλεκτρισμού και ελαχιστοποίηση των απορρίψεων στο περιβάλλον. Το αντίστοιχο έξω από το Malmö στη Σουηδία, ο οικισμός Βο01 αποτελεί υπόδειγμα από την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, ως την ανακύκλωση και την επανάχρηση νερού. Στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας χρησιμοποιείται συστηματικά η γεωθερμία για την παραγωγή υδρογόνου και στη συνέχεια το υδρογόνο αποτελεί καύσιμο για τη παραγωγή ενέργειας (θέρμανση και κίνηση), με μηδενική ρύπανση του περιβάλλοντος, εφόσον, το παραπροϊόν της καύσης είναι καθαρό νεράκι!
Κι αναφέρθηκα μόνο σε οικισμούς. Ο κόσμος έχει πολλά παραδείγματα σε ενεργειακά αυτόνομα κτίρια με μηδενικές εκπομπές ρύπων στο περιβάλλον. Σίγουρα τα πιο πολλά από αυτά αποτελούν έκφραση προσωπικών προβληματισμών του κατασκευαστή τους, μας αποδεικνύουν όμως περίτρανα πως “αυτό” το όνειρο τουλάχιστον είναι εφικτό…

ΤΑ ΚΤΙΡΙΑ ΜΑΣ

Ας έρθουμε τώρα στον ελληνικό χώρο και στα δικά μας προβλήματα. Ακούμε και διαβάζουμε ότι τα κτίριά μας είναι ενεργοβόρα και υπερκαταναλώνουν ενέργεια, και ρυπαίνουν έντονα το περιβάλλον. Τι σημαίνει αυτό;

Σε μια γενική προσέγγιση μπορούμε να δεχτούμε πως τα κτίριά μας έχουν έξι επιφάνειες, οι οποίες αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον: τους τέσσερις πλευρικούς τοίχους, την ταράτσα ή στέγη, και το πάτωμα του υπογείου ή το ταβάνι της πιλοτής. Οι έξι αυτές επιφάνειες (που κατά περίπτωση είναι περισσότερες ή λιγότερες) αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον του κτιρίου μεταφέροντας ζέστη ή κρύο προς τον εσωτερικό του κτιρίου, και εκπέμποντας προς τα έξω -συνήθως- θερμότητα. Αυτά λέγονται θερμικές απώλειες και μεταφράζονται σε άσκοπη ενεργειακή κατανάλωση που βαρύνει και το περιβάλλον και την τσέπη μας. Κατά συνέπεια, όσο καλύτερη είναι η μόνωση του κτιρίου τόσο μικρότερες οι αλληλεπιδράσεις και τόσο μικρότερες οι απώλειες σε θερμότητα, ενέργεια, ρύπανση και χρήμα.

Δεν είναι της στιγμής να σχολιάσουμε το πώς κτίστηκαν -και πώς κτίζονται- τα κτίρια στη χώρα μας. Ο στόχος του υπερβολικού κέρδους οδηγεί σε προχειρότητες και κακές κατασκευές. Και πάλι, κατά συνέπεια, έχουμε να αντιμετωπίσουμε δύο περιπτώσεις: κτίρια παλιά, χωρίς μόνωση και διπλά κουφώματα και κτίρια νεότερα με ελλιπή μόνωση και ελαττωματικά κουφώματα. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις έχουμε τη δυνατότητα επέμβασης κυρίως με πρόσθετη μόνωση και αλλαγή των κουφωμάτων, αλλά και παραπέρα επεμβάσεις για σκιασμό ή ηλιασμό, για προσθήκη διατάξεων και συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας έως και εφαρμογές διατάξεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Για παράδειγμα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε λάμπες μικρής κατανάλωσης, συσκευές ηλεκτρικές υψηλής ενεργειακής κατηγορίας, λογική χρήση όλων των συσκευών, και θέρμανση / δροσισμό έπειτα από προβληματισμό για τα συστήματα. Ας μην ξεχνάμε πως οι λεβητοκαυστήρες καταναλώνουν υδρογονάνθρακες (είτε πετρέλαιο είτε φυσικό αέριο), κι ότι και τα δύο καύσιμα ρυπαίνουν κι έχουν και ημερομηνία λήξης. Μπορούμε ακόμη να προσθέσουμε, ανάλογα με την περίπτωση, ηλιακούς θερμοσίφωνες (οι οποίοι προσφέρουν ζεστό νερό όχι μόνο για οικιακή χρήση, αλλά και για παροχή στον λέβητα της θέρμανσης, ώστε να εξοικονομούμε ενέργεια) καθώς και φωτοβολταϊκά πλαίσια και ανεμογεννήτριες για την παραγωγή ηλεκτρισμού για το κτίριο.

Με τα ίδια κριτήρια, μπορούμε σαφώς να πετύχουμε ενεργειακή αναβάθμιση σε μια ήδη υπάρχουσα μελέτη οποιουδήποτε κτιρίου, πριν να προχωρήσουμε στην κατασκευή του, με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα, εφόσον με μικρές αλλαγές μειώνουμε τις ενεργειακές ανάγκες.

Τέλος, όπως είναι φυσικό, κατά μείζονα λόγο μπορούμε να επιτύχουμε εντυπωσιακά αποτελέσματα όταν σχεδιάζουμε ένα κτίριο -ή ομάδες κτιρίων- εξαρχής. Μπορούν να ληφθούν υπόψη όλα τα αναγκαία στοιχεία: ο προσανατολισμός, το έδαφος και η κλίση του, το μικροκλίμα της περιοχής, ο ηλιασμός και ο σκιασμός, η βλάστηση, η χρήση του κτιρίου κ.ά., και αντίστοιχα θα προταθούν: η μορφή του όγκου του κτιρίου, η θέση και η διαστασιολόγηση των ανοιγμάτων, η επιλογή των υλικών μόνωσης και κατασκευής, η διάταξη των χώρων, η προστασία από ήλιο και άνεμο κτλ. Όπως έχει καταδειχτεί, ήδη με τα παραπάνω, αν μελετηθούν σωστά εξαρχής, μπορούμε να πετύχουμε εξοικονόμηση ενέργειας ως και 60% (Κοσμόπουλος 2006). Ακόμη έχουμε τη δυνατότητα να προτείνουμε εξαρχής συστήματα και διατάξεις για θέρμανση, δροσισμό, φωτισμό καθώς και συσκευές που όλα να καταναλώνουν ελάχιστη ενέργεια και να ρυπαίνουν λιγότερο το περιβάλλον. Επιπλέον, έχουμε τη δυνατότητα να ενσωματώσουμε στο κτίριο συστήματα εκμετάλλευσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: Ηλιακούς θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες για παραγωγή ηλεκτρισμού, εκμετάλλευση γεωθερμίας για θέρμανση/δροσισμό, καθώς και συνδυασμούς τους.
Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, στα τελευταία χρόνια, έχουμε μια συνεχή εξέλιξη και βελτίωση τόσο των διατάξεων εκμετάλλευσης ΑΠΕ όσο και στα υλικά κατασκευής και μόνωσης.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ

Επειδή πάντοτε έρχεται το ερώτημα, “καλά όλα αυτά, αλλά πόσο κοστίζουν;” λέω για παράδειγμα πως όταν τα πρωτοδίδαξα πριν από 10 χρόνια, για μια μέση κατοικία η απόσβεση γινόταν σε 25 έτη. Φέτος, με τις τρέχουσες τιμές, η απόσβεση προβλέπεται σε 11 με 12 έτη. Κατά μείζονα λόγο θα συμφέρει η στροφή στις ΑΠΕ, όταν η χώρα μας αποφασίσει να ενισχύσει τη χρήση τους με επιδοτήσεις και φοροαπαλλαγές, όπως γίνεται στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση…

Ήδη με τον αυτόνομο πιλοτικό οικισμό ZED-KIM στην Ξάνθη αποδείξαμε πως μια μέση κατοικία μπορεί να καλύψει το 70% των αναγκών της από ΑΠΕ, ακόμη και στο κλίμα της Βόρειας Ελλάδας. Και νομίζω πως είναι ντροπή μας να μην προχωράμε σ’ αυτήν την κατεύθυνση, όταν χώρες με λιγότερη ηλιοφάνεια και ανέμους στήνουν όχι μόνο κτίρια αλλά οικισμούς με απόλυτη εκμετάλλευση των ΑΠΕ και σεβασμό του περιβάλλοντος με ανακύκλωση και εκμετάλλευση αποβλήτων και απορριμμάτων. Για παράδειγμα, το νησί Samso στη Σκανδιναβία πρέπει, έστω και αργά, να βρει μιμητές στη Μεσόγειο και στη χώρα μας…
Ποτέ δεν είναι αργά. Ας μην αναρωτιόμαστε πια πότε θα έχουν κέφια οι ξένοι, ώστε να έχουμε ενέργεια, κι ας στραφούμε σε ό,τι απλόχερα μας προσφέρει ο τόπος μας.


Πως θα μειώσετε τις σπατάλες
σεβόμενοι το περιβάλλον

Δώδεκα συμβουλές που, αν τις εφαρμόσετε, θα εξοικονομήσετε ενέργεια και θα μειώσετε την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και πετρελαίου θέρμανσης στο σπίτι σας:

– Να επιλέξετε λάμπες εξοικονόμησης ενέργειας, γιατί καταναλώνουν τέσσερις-πέντε φορές λιγότερη ενέργεια από τις κοινές λάμπες πυρακτώσεως.

– Να προτιμάτε το νυχτερινό ρεύμα με μειωμένο τιμολόγιο, όταν χρησιμοποιείτε το πλυντήριο πιάτων, ρούχων ή άλλες ενεργοβόρες συσκευές.

– Να ανάβετε τον ηλεκτρικό θερμοσίφωνα ανάλογα με τις ανάγκες σας και να μη μένει αναμμένος άσκοπα.

– Να χαμηλώνετε τη θερμοκρασία πλύσης στο πλυντήριο ρούχων και προτιμάτε να βάζετε όλη την ποσότητα ρούχων που χωρά. Τα ρούχα καθαρίζουν εξίσου καλά στους 60°C όσο και στους 90°C και με τα νέα προγράμματα και καθαριστικά ακόμη και στους 40°C.

– Αν αγοράσετε νέες ηλεκτρικές συσκευές, να επιλέξετε αυτές με υψηλή ενεργειακή κλάση. Για παράδειγμα, αν επιλέξετε ψυγείο υψηλής ενεργειακής κλάσης, τότε θα έχετε ετήσια εξοικονόμηση 25 ευρώ.

– Να κλείνετε την τηλεόραση, το στερεοφωνικό, τον υπολογιστή και γενικά όλες τις ηλεκτρικές συσκευές από τον κεντρικό διακόπτη και να μην τις αφήνετε σε κατάσταση αναμονής.

– Αν έχετε αυτόνομη θέρμανση, μη ρυθμίζετε το θερμοστάτη πάνω από τους 20°C. Για κάθε επιπλέον βαθμό σπαταλάτε μέχρι και 7% περισσότερη ενέργεια.

– Να τοποθετήσετε κάποιο υλικό που αντανακλά τη θερμότητα πίσω από τα καλοριφέρ, ώστε, αντί η θερμότητα να απορροφάται από τους τοίχους, να εκλύεται πάλι στο χώρο. Τα ασημένια προστατευτικά που χρησιμοποιούνται, για να αντανακλούν τον ήλιο από τα παρμπρίζ των αυτοκινήτων το καλοκαίρι, είναι μία καλή ιδέα.

– Να κλείσετε τυχόν χαραμάδες σε πόρτες και παράθυρα με μονωτικό υλικό, αυτοκόλλητες ταινίες ή σιλικόνη, ώστε να περιορίσετε τυχόν απώλειες θερμότητας.

– Να κλείνετε τις κουρτίνες και τα παραθυρόφυλλα, ώστε η ζέστη να μη διαφεύγει από τα παράθυρα, ιδιαίτερα αν το σπίτι δεν έχει διπλά τζάμια.

– Αν αγοράσετε υπολογιστή, να προτιμήσετε φορητό με επίπεδη οθόνη, να σβήνετε την οθόνη και να κλείνετε από τον κεντρικό διακόπτη τα περιφερειακά συστήματα, όταν δεν τα χρησιμοποιείτε.

– Να μην αφήνετε τους φορτιστές στην πρίζα, όταν δεν χρησιμοποιούνται.

 

Διαμαρτυρία ενάντια στη καταστροφή του Δάσους του Σέιχ Σου Μαρτίου 1, 2009

Filed under: τοπικά νέα — Greenia @ 4:38 μμ

Η Επιτροπή Προστασίας Σέιχ Σου, διοργανώνει στις 8 Μαρτίου, Κυριακή, ποδηλατοπορεία ενάντια στη καταστροφή του Δάσους της Θεσσαλονίκης.

περισσότερες πληροφορίες, στο site της επιτροπής

 

10 Μαρτίου:Ημέρα ανακύκλωσης Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού

Filed under: ανακοινώσεις — Greenia @ 4:27 μμ

Την Τρίτη 10 Μαρτίου, με πρωτοβουλία της Κοσμητείας της Πολυτεχνικής Σχολής, θα είναι διαθέσιμο στα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας κοντέινερ συλλογής προς ανακύκλωση Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού ΑΗΗΕ). Το κοντέινερ θα τοποθετηθεί μπροστά στο Κτίριο Τοπογράφων με μέριμνα της Ανακύκλωσης Συσκευών Α.Ε. (σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης εγκεκριμένο από το ΥΠΕΧΩΔΕ). Έτσι θα έχουν την ευκαιρία και δυνατότητα συνάδελφοι και φοιτητές να τοποθετήσουν ΑΗΗΕ προς ανακύκλωση στο εν λόγω απορριμματοκιβώτιο καθ’ όλη την ημέρα αυτή.

Δείτε περισσότερα εδώ


 

Οικολογική Καταστροφή στο Σέιχ Σου! Φεβρουαρίου 11, 2009

Filed under: τοπικά νέα — Greenia @ 2:56 μμ

9 Φεβρουαρίου 2009

“Μακεδονία”

“ Βροχή πέφτουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας οι προσφυγές εναντίον ορισμένων κατ’ επίφαση αντιπυρικών έργων που εκτελούνται στο Σέιχ Σου και ουσιαστικά δημιουργούν ένα αστικό οδικό δίκτυο στην καρδιά του δάσους.

Παρέμβαση του Δικηγορικού Συλλόγου και δεκατριών συλλογικοτήτων, περιβαλλοντικών και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων

ΤΗΣ ΣΤΕΛΙΝΑΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΙΔΟΥ

Μέχρι στιγμής δεκατρείς μη κυβερνητικές οργανώσεις και ο Δικηγορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης προσφεύγουν στο ΣτΕ και ζητάνε να σταματήσει “εδώ και τώρα” το υποέργο της εκτεταμένης οδοποιίας που βρίσκεται σε εξέλιξη στο δάσος-πάρκο. Καταγγέλλουν ότι πρόκειται για ένα έργο που θα καταστρέψει και δεν θα προστατεύσει το Σέιχ Σου, αφού χιλιάδες ρυπογόνα Ι.Χ. αυτοκίνητα θα κινούνται μέσα από το δάσος, για να κατευθυνθούν από τη Θεσσαλονίκη προς την Εξοχή, το Πανόραμα και το Χορτιάτη και το αντίστροφο, και μάλιστα σε δρόμους που θυμίζουν… εθνικές οδούς, αφού σε ορισμένες περιπτώσεις το μήκος τους φτάνει τα 15 μέτρα! Η αίτηση ακύρωσης της απόφασης που εγκρίνει το εν λόγω υποέργο για τη διαπλάτυνση των δασικών δρόμων κατατίθεται σήμερα από τις δεκατρείς μη κυβερνητικές, φυσιολατρικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις της Θεσσαλονίκης. Στη διάσωση του δάσους πρωτοστάτησε η Επιτροπή Προστασίας του Σέιχ Σου και τις πρωτοβουλίες της αγκάλιασαν οι ΜΚΟ: Αναπηρία Σήμερα, Άρδην, Αυτοσχέδια, Ένωση για τα δικαιώματα των Πεζών, Επιτροπή Κατοίκων Καραμπουρνακίου, Green Attack, Κύτταρο Εναλλακτικών Αναζητήσεων Νέων-ΚΕΑΝ, Πολίτες κατά της υποθαλάσσιας, Ρήξη, Σύλλογος Κατοίκων για την Υπεράσπιση του Στρατοπέδου Καρατάσου, Φίλοι Πρασίνου Θεσσαλονίκης, Φίλοι του Λαογραφικού και Εθνολογικού Μουσείου Μακεδονίας.

«Απέραντο εργοτάξιο». Τα μέλη της Επιτροπής για την Προστασία του Σέιχ Σου τονίζουν ότι «οι τελευταίοι μήνες του 2008 επιφύλασσαν μία δυσάρεστη έκπληξη στους ποδηλάτες πεζοπόρους, δρομείς και τους άλλους χρήστες του περιαστικού δάσους της πόλης, αφού στο αναγεννημένο μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1997 δάσος άρχισαν να εκτελούνται μεγάλης κλίμακας έργα με τη χρήση δεκάδων βαρέων μηχανημάτων, μετατρέποντάς το σε ένα απέραντο εργοτάξιο”. Αφήνουν να εννοηθεί ότι η εκτέλεση του έργου άρχισε εν κρυπτώ, διότι δεν είχαν αναρτηθεί πληροφοριακές πινακίδες για το είδος των έργων και το φορέα υλοποίησής τους, ενώ “τα συνεργεία παρείχαν πληροφορίες παραπλανητικές, κάνοντας λόγο για αρδευτικά έργα, κατασκευή αποχετευτικού δικτύου, πυροπροστασία κτλ”. Αυτά ώσπου, όπως επισημαίνουν, “τα πρώτα δένδρα άρχισαν να πέφτουν βίαια κάτω, χτυπημένα από μπουλντόζες και φαγάνες, παραχωρώντας τη θέση τους στην κατασκευή νέων δασικών δρόμων και στη διαπλάτυνση μέχρι και 15 μέτρα αυτών που ήδη υπήρχαν».

Η μελέτη του εν λόγω έργου σύμφωνα με τις δεκατρείς ΜΚΟ έχει ως αντικείμενο τη διαπλάτυνση των υπαρχόντων 18 δασικών δρόμων β’ και γ’ κατηγορίας στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του δάσους, με πρόσχημα τη διευκόλυνση της διέλευσης πυροσβεστικών οχημάτων. Όμως το πλάτος των δρόμων, οι ευθυγραμμίσεις που γίνονται με τη μέθοδο του εκβραχισμού και του μπαζώματος και η τοποθέτηση σωληνωτών οχετών ενός μέτρου παραπέμπουν σε τεχνικά έργα κύριας οδοποιίας, παρέχοντας υποδομή έτοιμη για ασφαλτόστρωση, κάτι που αρνούνται οι αρμόδιοι φορείς.

Ήδη σήμερα έχουν γίνει διαπλατύνσεις στο δρόμο Χίλια Δένδρα-Εξοχή, αφού κόπηκαν εκατοντάδες δένδρα, με αποτέλεσμα να έχει αποκτήσει το κατάστρωμα του δρόμου αυτού, που ανήκει στη β’ κατηγορία δασικών δρόμων, πλάτος από 9 έως και 14.5 μέτρα, τη στιγμή που η δασική νομοθεσία προβλέπει για την κατηγορία αυτή πλάτος 6 μέτρων!

Επιπλέον έχουν γίνει εκβραχισμοί, έχει κοπεί ανυπολόγιστος αριθμός δένδρων, στο δασικό δρόμο «Γέφυρα Περαιβού-Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου» γίνονται διαπλατύνσεις, κόβονται δένδρα και τοποθετούνται σωληνωτοί οχετοί, ενώ σε πολλά σημεία έχουν συγκεντρωθεί μεγάλες ποσότητες υλικών οδοποιίας, δηλαδή άμμου, χαλικιών και τσιμέντου.

ΔΣΘ: Το έργο παραβιάζει τη νομοθεσία

Της Μαρούλας Πλήκα

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης εκτός από την προσφυγή στο ΣτΕ έχει προβεί και σε διάβημα προς τη δασική διεύθυνση Θεσσαλονίκης και το δασαρχείο, ζητώντας την άμεση διακοπή των εργασιών του έργου “Βελτίωση και κατασκευή τεχνικών έργων δασικού αντιπυρικού δικτύου του περιαστικού δάσους Θεσσαλονίκης”, αφού, όπως αναλυτικά εξηγεί, παραβιάζει το κοινοτικό και εθνικό δίκαιο. Ειδικότερα ο ΔΣΘ επισημαίνει πως κατά παράβαση της εθνικής νομοθεσίας από τις 25.12.2005 μέχρι σήμερα δεν έχει κινηθεί η διαδικασία για τον εν μέρει ή εν όλω χαρακτηρισμό της περιλαμβανομένης στο “Δάσος-Πάρκο Θεσσαλονίκης-Σέιχ Σου” έκτασης ως “προστατευτικού δάσους”, ενώ από το 1997, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά και μέχρι σήμερα, δεν έχουν εκπονηθεί τα απαιτούμενα “Δασοπονικά σχέδια και εκθέσεις”. Επιπρόσθετα τονίζει ότι το 2007 το Κολέγιο των Επιτρόπων της Κομισιόν αποφάσισε την παραπομπή της Ελληνικής Δημοκρατίας στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) για παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου κατά την ανάθεση συμβάσεων έξι υποέργων από τα συνολικά έντεκα του έργου “Προστασία και αναβάθμιση του περιαστικού δάσους της Θεσσαλονίκης-Σέιχ Σου” (το οποίο χρηματοδοτούταν με το ποσό των 11.347.553 ευρώ από το Ταμείο Συνοχής). Και αυτό διότι η Επιτροπή θεωρεί πως δύο επιμέρους έργα ανατέθηκαν εφαρμόζοντας ως κριτήρια ανάθεσης κριτήρια ποιοτικής επιλογής παραβαίνοντας τις κοινοτικές διατάξεις. Στο πλαίσιο αυτό μάλιστα η Κομισιόν σημειώνει ότι “οι διαδικασίες ανάθεσης των εν λόγω συμβάσεων για τα έξι επιμέρους έργα είναι αντίθετες προς τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των υποψηφίων αναδόχων, λόγω του ότι οι διαδικασίες αυτές δρομολογήθηκαν σε στάδιο στο οποίο τα αντίστοιχα αντικείμενα των συμβάσεων δεν μπορούσαν να οριοθετηθούν κατά τρόπο ασφαλή και επακριβή, γεγονός που καθιστά ασαφή τα αντικείμενα των συμβάσεων…”.

Συμβάσεις ασύμβατες με τη δασοπροστασία

Σύμφωνα με το ΔΣΘ αυτό σημαίνει ότι κατά νομική κυριολεξία δημοπρατήθηκαν δημόσιες συμβάσεις (για την ανάθεση των εν λόγω υποέργων) μιας απολύτως ανέφικτης “προστασίας” και “αναβάθμισης” του “Δάσους-Πάρκου Θεσσαλονίκης-Σέιχ Σου”, ενώ σημειώνει ότι κατά πληροφορίες “έχει ήδη διακοπεί πλήρως η χρηματοδότηση του όλου έργου από την Ε.Ε.”. Ως προς αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι η “Θ” την περασμένη εβδομάδα φιλοξένησε ρεπορτάζ για τα περιβαλλοντικά έργα για τα οποία δεν έχει εκταμιευτεί ούτε ένα ευρώ από τα κοινοτικά κονδύλια και ανάμεσα σε αυτά ήταν και τα έργα δασοπροστασίας του Σέιχ Σου.

Ο ΔΣΘ υπογραμμίζει τέλος ότι από τα έγγραφα που προσκόμισαν εκπρόσωποι οικολογικών οργανώσεων διαπιστώθηκε πως “οι εργασίες φέρονται να εκτελούνται βάσει της υπ’ αριθ. πρωτ. ΔΔ 412/5.10.2007 (“Θέμα: Έγκριση μελέτης”) απόφασης του διευθυντή δασών Ν. Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο ενός από τα προαναφερόμενα υποέργα του έργου ‘Προστασία και αναβάθμιση του περιαστικού δάσους Θεσσαλονίκης (Σέιχ Σου)’(!) και συγκεκριμένα του υποέργου ‘Βελτίωση και κατασκευή τεχνικών έργων δασικού αντιπυρικού δικτύου του περιαστικού δάσους Θεσσαλονίκης’(!), το οποίο προκηρύχθηκε, ανατέθηκε σε ανάδοχο και ήδη εκτελείται μετά την ως άνω απόφαση της Κομισιόν για την παραπομπή της Ελλάδας στο ΔΕΚ(!) και μετά την ως άνω διακοπή της κοινοτικής χρηματοδότησης(!)”.

video για την καταστροφή του Σέιχ Σου

από την Επιτροπή Προστασίας του Σέιχ Σου

 

 το site της Επιτροπής :

www.forestsos.wordpress.com

 

Έγκλημα στο Θερμαϊκό καταγγέλουν οι παράκτιοι αλιείς Φεβρουαρίου 4, 2009

Filed under: τοπικά νέα — Greenia @ 12:50 μμ

“Μακεδονία”

1 Φεβρουαρίου 2009

“ Οι παράκτιοι αλιείς, που βρίσκονται σε “ακήρυχτο πόλεμο” με τους αλιείς μέσης αλιείας, κατηγορούν ιδιοκτήτες γρι γρι ότι ψαρεύουν εντός απαγορευμένης ζώνης, καταστρέφοντας το θαλάσσιο περιβάλλον. Ζητούν την παρέμβαση του εισαγγελέα και απειλούν με κινητοποιήσεις.

Του Φώτη Κουτσαμπάρη

Με εξαφάνιση απειλούνται οι γόνοι των μικρών ψαριών στο Θερμαϊκό κόλπο και στις αβαθείς εκβολές των περιοχών των ποταμών, λόγω παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας μιας μερίδας αλιέων. Τα υπομεγέθη ιχθυαποθέματα, όπως είναι οι λίγδες (μικρές τσιπούρες) και τα κεφαλόπουλα, περιορίζονται χρόνο με το χρόνο, γεγονός που προκαλεί την αντίδραση των αλιέων. Τα παραπάνω καταγγέλλουν οι παράκτιοι αλιείς, που ετοιμάζονται για δυναμικές κινητοποιήσεις, προκειμένου να προστατέψουν, όπως λένε, το μέλλον των θαλασσών μας. Οι παράκτιοι αλιείς, που βρίσκονται σε “ακήρυχτο πόλεμο” με τους αλιείς μέσης αλιείας, κατηγορούν ιδιοκτήτες γρι γρι της Θεσσαλονίκης ότι ψαρεύουν εντός απαγορευμένης ζώνης, καταστρέφοντας το θαλάσσιο περιβάλλον.

“Αυτό που έγινε φέτος στον κόλπο του Θερμαϊκού, είναι γονοκτονία, είναι έγκλημα”, αναφέρει στη “ΜτΚ” ο κ. Παναγιώτης Παγώνης, πρόεδρος της ομοσπονδίας παράκτιας αλιείας Κεντρικής Μακεδονίας. “Ο ευρωπαϊκός κανονισμός λέει ότι οι μηχανότρατες ψαρεύουν πέρα από το ενάμισι μίλι και το γρι γρι θα πηγαίνει στα 50 μέτρα βάθος, με 75% βάθος του διχτύου που έχει. Είναι πέντε έξι αλιείς με γρι γρι που κάνουν τη ζημιά. Από το Μεγάλο Έμβολο, Φανάρι, Κάβουρας, εσωτερικά προς το λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης απαγορεύεται για ολόκληρο το χρόνο να αλιεύσει γρι γρι. Αυτοί έφευγαν από τη μαρίνα, στις εγκαταστάσεις αεροδρομίου έπιαναν 300 κοκάλες μικρά, πήγαιναν στη Μηχανιώνα και στις εκβολές του Αξιού, καλένανε στα αβαθή, μαζεύαμε δύο με τρεις χιλιάδες λιγδάκια, για να τα πουλήσουν. Ακόμη και στην ιχθυόσκαλα εμπορεύονταν το γόνο της τσιπούρας προς 5 ευρώ το φελιζόλ, χωρητικότητας έως και 8 κιλών”, καταγγέλλει ο κ. Παγώνης.

ΤΟ ΡΑΝΤΑΡ

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα γρι γρι έχουν έναν μηχανισμό ραντάρ που είναι συνδεδεμένος με θάλαμο εμπορικής ναυτιλίας και όταν πλησιάζουν σε απαγορευμένη περιοχή, δίνουν σήμα και εντοπίζονται. Ωστόσο, τέτοια σήματα δεν έλαβε το υπουργείο, γεγονός που σημαίνει ότι ενδεχομένως να έγιναν παρεμβάσεις στα ραντάρ ή να είναι ελλιπής ο έλεγχος. “Έχουμε καταγγελίες από τα μέλη επτά συλλόγων της Θεσσαλονίκης ότι σε καθημερινή βάση έβλεπαν γρι γρι στα αβαθή. Φέτος όμως το πρόβλημα είναι ότι αδειάσανε όλη τη σοδειά του Όρμου της Θεσσαλονίκης από γόνους τσιπούρας, κεφαλόπουλα και συνεχίζουν ακόμη. Κάναμε καταγγελία, αλλά δεν έγινε τίποτε. Ζητούμε την παρέμβαση του εισαγγελέα για να σταματήσει η γονοκτονία. Καλούμε τον υπουργό Γεωργίας, τη διεύθυνση Αλιείας και το κεντρικό λιμεναρχείο να αντιμετωπίσουν με τη δέουσα σοβαρότητα το θέμα. ΘΑ πρέπει να βγούμε σαν τους αγρότες, να κλείσουμε τα λιμάνια. Δεν ζητάμε να μη δουλέψουν τα γρι γρι, αλλά να εφαρμοστεί ο νόμος”, τονίζει ο κ. Παγώνης και προσθέτει ότι “περιμένουν 2.500 παράκτιοι αλιείς να δουλέψουν στην Κεντρική Μακεδονία, να κάνουν Πάσχα. Ο Σύλλογος Νέας Κρήνης είχε 250 σκάφη και έμειναν τριάντα. Όλοι οι νέοι τα πουλήσανε και κάνουν άλλη δουλειά. Εμείς οι μεγαλύτεροι δεν έχουμε επιλογή άλλης εργασίας”.

ΟΙ ΑΛΙΕΙΣ ΜΕΣΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ

Τη γονοκτονία της τσιπούρας γνωρίζουν και οι αλιείς μέσης αλιείας, οι οποίοι επιρρίπτουν ευθύνες και σε ερασιτέχνες ψαράδες, που αλιεύουν αποκλειστικά γόνους. “Εδώ και δύο χρόνια παρατηρείται μια αύξηση της αναπαραγωγής τσιπούρας στο Θερμαϊκό κόλπο, αλλά το καλοκαίρι, από τις αρχές Αυγούστου μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου γίνεται γονοκτονία, από ερασιτέχνες αλιείς και από αλιευτικά εργαλεία που δραστηριοποιούνται μέσα στο Θερμαϊκό κόλπο”, αναφέρει ο κ. Δημήτρης Ταουλτζής, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Μηχανοτράτων Μέσης Αλιείας. “Ερασιτέχνες ψαράδες γυρνούσαν στα καφενεία και πουλούσαν σακούλες με το μικρό τσιπούρι, το λιγδάκι, έναντι 5 ευρώ. Έγιναν συλλήψεις και από το λιμενικό. Δεν εννοώ τους ψαράδες που κάνουν χόμπι με την πετονιά, αλλά αυτούς που συγκεκριμένα κάνουν την καταστροφή. Η αλήθεια είναι ότι δύο – τρία σκάφη γρι γρι ψαρεύουν παράνομα στα αβαθή, όχι περισσότεροι”, βεβαιώνει ο κ. Ταουλτζής. Κατά την ερμηνεία του κ. Ταουλτζή “οι παράκτιοι αλιείς προσπαθούν να δημιουργήσουν μια αρνητική εικόνα για όλα τα γρι γρι και εντέλει για τις μηχανότρατες, γενικεύοντας μεμονωμένο φαινόμενο. Είναι μεθοδευμένες οι δημόσιες καταγγελίες τους, για να αμαυρώσουν τον όρο μηχανότρατα. Εφόσον γνωρίζουν ότι δύο- τρεις αλιείς λειτουργούν παράνομα, μπορούν να τους καταγγείλουν και να εντοπιστούν από τις αρχές. Ας καταγγείλουν και τους ερασιτέχνες. Θέλουν όμως να δημιουργήσουν συνειρμούς στην κοινή γνώμη για το δυναμικό εργαλείο, ότι δήθεν προκαλεί καταστροφές. Εμείς άλλωστε δεν ψαρεύουμε τσιπούρες. Στο Θερμαϊκό δραστηριοποιούμαστε πέρα από τα δύο μίλια από την ακτή, σε άλλη περιοχή πέρα από τα 3 μίλια, μόνο στο 30% της έκτασης της Ελλάδας ψαρεύουμε στο ενάμισι μίλι. Προσπαθούν να μας χαλάσουν την εικόνα”.

Η καταστροφή του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Στη Μεσόγειο οι έρευνες έχουν δείξει ότι από τα διάφορα είδη που ψαρεύουμε, τσιπούρες, λαβράκια, αστακούς, γαρίδες, το 85% δεν προλαβαίνει η θάλασσα να το αναπληρώσει, δεν υπάρχει η αρχή της αειφορίας”, σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή της ΝΔ, αρμόδιο σε θέματα γεωργίας και αλιείας Ιωάννη Γκλαβάκη. “Είναι εξαιρετικά σοβαρό, διότι εάν συνεχώς μειώνονται τα ιχθυαποθέματα, τείνουν οι θάλασσές μας να γίνουν από πηγή ζωής, πηγή μόλυνσης. Δύο είναι οι αιτίες που εντείνουν το πρόβλημα, η μόλυνση και η υπεραλίευση”, περιγράφει ο κ. Γκλαβάκης. Όσον αφορά τα ελληνικά δεδομένα, “οι ψαράδες έχουν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα, οι παράκτιοι και οι μέσοι, οι οποίοι είναι επίσης σε δύο στρατόπεδα, στις μηχανότρατες και στα γρι γρι.

Είναι βέβαιο ότι οι μηχανότρατες κάνουν μεγάλη ζημιά. Η τράτα σέρνεται στο βυθό και χαλάει την υφή του βυθού. Το πρόβλημα όμως είναι περίπλοκο. Γιατί ακόμη και οι ερασιτέχνες αλιείς προκαλούν ζημιά. Ορισμένα είδη, όπως ο ροφός που είναι ήρεμος, έχουν χαθεί από τους ψαροντουφεκάδες, που πηγαίνουν σε βάθος 20 μέτρων. Πρέπει να μπούνε επιπλέον μέτρα, πολύ περισσότερο στους ιδιοκτήτες μηχανότρατας”, υπογραμμίζει ο κ. Γκλαβάκης.

 

Ούτε ένα ευρώ δεν εκταμιεύθηκε για Κορώνεια και Σέιχ Σου

Filed under: τοπικά νέα — Greenia @ 12:40 μμ

Μακεδονία

2 Φεβρουαρίου 2009

“ Η Θεσσαλονίκη αποδεικνύεται “πρωταθλήτρια” στη μη υλοποίηση έργων τα οποία έχουν πολυδιαφημιστεί

ΤΗΣ ΜΑΡΟΥΛΑΣ ΠΛΗΚΑ

Με ρυθμούς χελώνας τα περιβαλλοντικά έργα της Ελλάδας – Πρωταθλήτρια καθυστερήσεων η Θεσσαλονίκη

Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις περί του αντιθέτου από τη νομαρχία Θεσσαλονίκης και άλλους αρμόδιους φορείς, ούτε ένα ευρώ δεν έχει εκταμιευθεί από το δεύτερο Ταμείο Συνοχής για τα σημαντικότατα περιβαλλοντικά έργα της αποκατάστασης της Κορώνειας και της προστασίας του Σέιχ Σου. Δυστυχώς την ίδια εικόνα παρουσιάζουν και άλλα δύο σημαντικά έργα υποδομών με αποτέλεσμα 51.409.835 ευρώ από τα κοινοτικά ταμεία να παραμένουν ανεκμετάλλευτα.

Η παραπάνω θλιβερή κατάσταση αποτυπώνεται ανάγλυφα στα στοιχεία που έδωσε πριν από λίγες ημέρες η αρμόδια επίτροπος της Ε.Ε. Ντανούτα Χούμπνερ, μετά από ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Σταύρου Αρναουτάκη, αναφορικά με την απορροφητικότητα των περιβαλλοντικών έργων του Ταμείου Συνοχής για τη χώρα. Η Θεσσαλονίκη αποδεικνύεται “πρωταθλήτρια” στη μη υλοποίηση έργων τα οποία έχουν πολυδιαφημιστεί. Ορισμένα μάλιστα έχουν χαρακτηριστεί ως “ύψιστης” σημασίας για την επιβίωση σημαντικών οικοσυστημάτων, όπως για παράδειγμα το έργο ανάπλασης της Κορώνειας. Η κ. Χούμπνερ περιγράφοντας την απογοητευτική εικόνα που παρουσιάζει η χώρα μας στα περιβαλλοντικά έργα επισημαίνει ότι “μεγάλος αριθμός έργων δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, ενώ το ποσοστό απορροφητικότητας μέχρι τις 3/1/08 για τα περιβαλλοντικά έργα όλης της χώρας που προγραμματίστηκαν την περίοδο 2000 – 2006 ανέρχεται σε μόλις 46%”. Κοινώς από τα 1.129.846.351 ευρώ (τόσο έχει υπολογιστεί η κοινοτική συνδρομή) εκταμιεύτηκαν τα 519.195.676 ευρώ, ενώ 14 έργα έχουν το θλιβερό ρεκόρ της μηδενικής εκταμίευσης.

Μηδενική απορρόφηση για τέσσερα έργα

Σε αυτά τα τελευταία, όπως φαίνεται και στο σχετικό πίνακα που έδωσε η αρμόδια για την περιφερειακή πολιτική επίτροπος της Ε.Ε., είναι τα έργα του αποχετευτικού δικτύου Επανομής (κοινοτική συνδρομή 11.049.293), η περιβαλλοντική αποκατάσταση της λίμνης Κορώνειας (κοινοτική συνδρομή 20.182.500), το έργο της Προστασίας του δάσους Σέιχ Σου (κοινοτική συνδρομή 9.078.042) και τα έργα ξήρανσης και διαχείρισης αποβλήτων Θεσσαλονίκης – 3η Φάση (κοινοτική συνδρομή 11.100.000). Στον ίδιο κατάλογο “φιγουράρουν” άλλα δύο έργα στο βορειοελλαδικό χώρο, αυτό της διαχείρισης στερεών αποβλήτων στα Γιαννιτσά, στις Σέρρες και στην Κατερίνη (κοινοτική συνδρομή 10.972.693) και αυτό της ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων της Ανατολικής Μακεδονία και Θράκης (κοινοτική συνδρομή 16.725.000).

Θλιβερή η κατάσταση σε όλη τη χώρα

Φυσικά και τα υπόλοιπα έργα, που επί της ουσίας μένουν σχέδια επί χάρτου, σε ολόκληρη την Ελλάδα, είναι ιδιαιτέρως σημαντικά για την προστασία του περιβάλλοντος, αφού αφορούν κυρίως τη διαχείριση αποβλήτων και λυμάτων, αλλά και την τρίτη φάση της Τράπεζας Υδρολογικής και Μετεωρολογικής Πληροφορίας. Αυτό ακριβώς επισημαίνει και η Ντανούτα Χούμπνερ τονίζοντας ότι “σημαντική υστέρηση στην υλοποίηση παρουσιάζουν κυρίως τα έργα διαχείρισης στερών αποβλήτων, τα έργα για το πόσιμο νερό, την προστασία της φύσης και ειδικότερα τα μεγάλα έργα, όπως η κατασκευή φραγμάτων. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι στα έργα που παρουσιάζουν ιδιαιτέρως χαμηλή απορροφητικότητα, η οποία δεν ξεπερνά το 20%, βρίσκεται και η αγορά εξοπλισμού κατά των δασικών πυρκαγιών, συνολικού προϋπολογισμού 24 εκατομμυρίων ευρώ. Και αυτό παρά τις καταστροφικές πυρκαγιές και φονικές πυρκαγιές του 2007. Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Σταύρο Αρναουτάκη ο κίνδυνος να χαθούν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από κοινοτικούς πόρους για τα περιβαλλοντικά έργα της χώρας είναι εμφανής και τονίζει ότι “μαζί με αυτούς κινδυνεύει να χαθεί μία ακόμη ευκαιρία ανάπτυξης για την Ελλάδα”. ”

ΠΙΝΑΞ
Aνοικτά έργα του 2ου Ταμείου Συνοχής με μηδενική απορροφητικότητα
(στοιχεία έως τις 3 Δεκεμβρίου 2008)

Έργα Κοινοτική Συνδρομή (ευρώ)

Πληρωμές (ευρώ)

Ολοκληρωμένη διαχείριση στερεών αποβλήτων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 16.725.000

0

Διαχείριση στερεών αποβλήτων Γιαννιτσά, Σέρρες, Κατερίνη 10.972.693 0 Αποχετευτικό δίκτυο Επανομής 11.049.293

0

Αποχετευτικό δίκτυο Επανομής 11.049.293

0

Διαχείριση στερεών αποβλήτων Αχαΐας 5.370.600

0

Διαχείριση στερεών αποβλήτων Βοιωτίας 7.598.621

0

Δημιουργία Σταθμού Μεταφόρτωσης (ΣMA) απορριμμάτων στον Ελαιώνα Αττικής 9.157.182

0

Διαχείριση στερεών αποβλήτων – Tροιζηνία -Αττική 14.588.032

0

Αποχετευτικό Δίκτυο Κρανιδίου – Πελοπόννησος 2.276.250

0

Περιβαλλοντική αποκατάσταση Λίμνης Kορώνειας 20.182.500

0

Βασικοί συλλεκτήρες και εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων Θριάσιο Πεδίο 24.525.000

0

Εθνική Τράπεζα Υδρολογικής και Μετεωρολογικής Πληροφορίας – 3η Φάση 5.523292

0

Προστασία του Δάσους Σέιχ Σου στη Θεσσαλονίκη 9.078.042

0

Έργα ξήρανσης και διαχείρισης αποβλήτων Θεσσαλονίκης -3η Φάση 11.100.000

0

 

ΕΡΕΥΝΑ Αργοπεθαίνουν οι ελληνικοί υδροβιότοποι

Filed under: νέα απ' όλη την ελλάδα — Greenia @ 12:21 μμ

Μακεδονία

3 Φεβρουαρίου 2009

“ Υποβαθμισμένοι είναι οι περισσότεροι υδροβιότοποι διεθνούς σημασίας στη χώρα μας, σε βαθμό που να χάνεται η μοναδική οικολογική τους αξία.

Του Φώτη Κουτσαμπάρη

Παρά το γεγονός ότι προστατεύονται από τη διεθνή σύμβαση Ραμσάρ, οι υδροβιότοποι απειλούνται από κινδύνους εξαφάνισης, από αλλαγές στο υδρολογικό καθεστώς, αλλοίωση και υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων, απόρριψη στερεών και εκροή αστικών αποβλήτων, παράνομη και αυθαίρετη δόμηση, εντατικοποίηση της γεωργίας και λαθροθηρία. Παράλληλα, ελλιπής έως ανύπαρκτη κρίνεται η συστηματική επιστημονική παρακολούθηση των οικολογικών αξιών των υγροτόπων, διαπιστώνεται έλλειψη συντονισμένων δράσεων που να βασίζονται σε ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο διαχείρισης για κάθε υδροβιότοπο. Οι φορείς διαχείρισης που έχουν θεσπιστεί καταβάλλουν φιλότιμες προσπάθειες, αλλά η λειτουργία τους δυσχεραίνει από τους λίγους και όχι εγγυημένους πόρους που διαθέτουν. Έτσι, παρατηρείται μια προφανής έλλειψη συντονισμού δράσεων φύλαξης και διαχείρισης, που αποτελούν τον πυρήνα της προστασίας της οποιαδήποτε προστατευόμενης περιοχής.

Τα παραπάνω συμπεράσματα προέκυψαν, μεταξύ άλλων, από έρευνα που έκαναν τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις, η WWF Ελλάς, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος, για να αποτυπώσουν την κατάσταση των υδροβιοτόπων κατά τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα των Υγροτόπων (2 Φεβρουαρίου). Το ερωτηματολόγιο συμπληρώθηκε το καλοκαίρι του 2008 από ειδικούς που έχουν μακροχρόνια και καλή γνώση της κάθε περιοχής Ραμσάρ. “Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνουμε την απογοητευτική κατάσταση των υγροτόπων Ραμσάρ της χώρας. Είναι καιρός όλοι οι υπεύθυνοι φορείς να αναλάβουν τις τεράστιες ευθύνες τους και να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες για τη διατήρηση του φυσικού πλούτου της χώρας μας”, δηλώνουν οι εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών οργανώσεων.

ΟΙ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ

Σύμφωνα με την καταγραφή του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων Υγροτόπων, στην Ελλάδα έχουν μείνει τετρακόσιοι υδροβιότοποι, η έκταση των οποίων ξεπερνά τα 2 εκατ. στρμ. ενώ την τελευταία 35ετία η χώρα μας απώλεσε το 61% των υδροβιοτόπων, λόγω αδικαιολόγητων αποξηράνσεων τους. Εξαίρεση αποτελούν λίγες λίμνες, όπως των Γιαννιτσών, του Αχινού, του Λεσινίου, όπου οι αποξηράνσεις ήταν αναγκαίες, για να καταπολεμηθεί η ελονοσία. Όσον αφορά την Ευρώπη, σχετική μελέτη αξιολόγησης του ΟΗΕ έδειξε ότι από το 1950 έχει απολέσει περισσότερο από το 50% των υγροτόπων και των γεωργικών εκτάσεων που θεωρούνται υψηλής φυσικής αξίας, ενώ ταυτόχρονα έχουν υποβαθμιστεί και πολλά από τα θαλάσσια οικοσυστήματά της. Σε επίπεδο ειδών, 42% των αυτοχθόνων θηλαστικών, 43% των πτηνών, 45% των πεταλούδων, 30% των αμφίβιων, 45% των ερπετών και 52% των ψαριών του γλυκού νερού κινδυνεύουν να εκλείψουν στην Ευρώπη.

“Η χώρα μας, παρά τη μικρή της έκταση, μπορεί να υπερηφανεύεται για τους υδροβιότοπούς της, καθώς είναι πλούσιοι σε βιοποικιλότητα και φιλοξενούν σπάνια ενδημικά είδη, κυρίως πτηνά, που δεν συναντώνται πουθενά αλλού”, αναφέρει ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Ιωάννης Γκλαβάκης, με αφορμή την χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων.

Το 1974 η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που κύρωσαν τη Σύμβαση για την Προστασία των Υδροβιοτόπων που υπογράφηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1971 στην πόλη Ραμσάρ του Ιράν, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να προστατεύσει 11 υδροβιότοπους ως “υδροβιότοπους διεθνούς σημασίας”. Από το 1997 η επέτειος υπογραφής της συνθήκης του Ραμσάρ γιορτάζεται σαν Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων.
Οι έντεκα προστατευόμενοι από τη συνθήκη Ραμσάρ υδροβιότοποι στην Ελλάδα είναι:
1. Λιμνοθάλασσα Κοτύχι και Δάσος Στροφυλιάς,

2. Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου,

3. Αμβρακικός Κόλπος,

4. Λίμνη Μικρή Πρέσπα,

5. Δέλτα Αξιού-Αλιάκμονα,

6. Λίμνες Κορώνεια και Βόλβη,

7. Η Λίμνη Κερκίνης,

8. Δέλτα Νέστου,

9. Η Λίμνη Βιστονίδα,

10. Λίμνη Ισμαρίδα,

11. Δέλτα του Έβρου.

“Οι υδροβιότοποι έχουν τεράστια σημασία για τον άνθρωπο, αφού συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία των οικοσυστημάτων και στη διεξαγωγή πολλών οικονομικών δραστηριοτήτων. Δίνουν νερό για ύδρευση και άρδευση, εμπλουτίζουν τον υδροφόρο ορίζοντα, προστατεύουν από πλημμύρες, ενεργούν ως φίλτρα καθαρισμού ρύπων, μειώνουν τις ζημιές από παγετούς και καύσωνες. Επίσης, φιλοξενούν αλιεύματα και θηράματα, δίνουν πλούσια τροφή στην κτηνοτροφία, παρέχουν ευκαιρίες για αναψυχή, άθληση, οικολογικό τουρισμό, εκπαίδευση και έρευνα. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα είναι συνδεδεμένοι με την ιστορία, τη μυθολογία και την πολιτιστική παράδοση των γύρων περιοχών”, υπογραμμίζει ο κ. Γκλαβάκης.

Ο κ. Γκλαβάκης, ο οποίος έχει αναλάβει να συντάξει και τη σχετική έκθεση για τη στρατηγική ανάσχεσης της βιοποικιλότητας έως το 2010, έχει επανειλημμένως θίξει το ζήτημα της προστασίας των ευαίσθητων οικοσυστημάτων στην προσπάθειά του να αναδείξει τη μεγάλη περιβαλλοντική, εκπαιδευτική, οικονομική και πολιτιστική τους αξία.


Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Στην έρευνα των οργανώσεων έγινε αξιολόγηση της κατάστασης του τόπου και της κατάστασης διαχείρισης των υδροβιότοπων. Σε όλες τις περιπτώσεις των ελληνικών υδροβιότοπων τόσο η κατάσταση όσο και η διαχείρισή τους κρίθηκαν από μέτρια έως κακή.

Θεσσαλονίκη: Ανάμεσα σε δύο προστατευόμενες περιοχές


– Σύμφωνα με την έρευνα των τριών περιβαλλοντικών οργανώσεων, η λίμνη Κορώνεια θεωρείται βιολογικά νεκρή. Από το 2004 επίσημα δεν έχει ψάρια, ενώ έχουν σημειωθεί τρία μεγάλα επεισόδια θανάτων χιλιάδων ψαριών και πουλιών (1995, 2004 και 2007). Με καθυστέρηση δύο χρόνων έχουν ξεκινήσει πια τα πρώτα έργα για την αποκατάσταση της Κορώνειας από τη νομαρχία. Ειδικοί επιστήμονες εκτιμούν ότι αν ξεκινήσει άμεσα η εφαρμογή όλων των προβλεπόμενων μέτρων, η λίμνη μπορεί να επανέλθει στην προτέρα κατάσταση το νωρίτερο σε οκτώ χρόνια.

Η εκτενής περιοχή του Δέλτα Αξιού, Λουδία, Αλιάκμονα διατηρεί σημαντικό φυσικό πλούτο παρά τις μεγάλες πιέσεις που υφίσταται. Ωστόσο, η εγγύτητα με την πόλη της Θεσσαλονίκης δημιουργεί αυξανόμενα προβλήματα. Απειλές, με κυριότερες την αστική επέκταση, την αλλαγή των χρήσεων γης και την απόρριψη στερεών και εκροή άλλων αποβλήτων οδηγούν στη σταδιακή υποβάθμισή της. Η αντιμετώπιση των απειλών απαιτεί άμεσα τη θεσμοθέτηση του εθνικού πάρκου, τη συστηματική παρακολούθηση και την ολοκληρωμένη διαχείριση, στοιχεία που απουσιάζουν παρότι πολλές από τις λειτουργίες (ύδρευση, άρδευση κτλ.) που προσφέρει ο υδροβιότοπος είναι ζωτικής σημασίας για τη ζωή της Θεσσαλονίκης.

· Κορώνεια: Σε εξέλιξη τα έργα αποκατάστασης. Νέο κεφάλαιο στην παραγωγική δραστηριότητα των κατοίκων πέριξ των υγροτόπων και οικοσυστημάτων, όπως η πολύπαθη λίμνη Κορώνεια, φαίνεται να ανοίγει με την αποκατάστασή τους. Επιστήμονες εκτιμούν ότι, εκτός από την περιβαλλοντική αναβάθμιση που μπορεί να λύσει πολλά προβλήματα στην ελληνική ύπαιθρο, στις περιοχές αυτές τα οφέλη που προκύπτουν από νέες δραστηριότητες, είναι η δημιουργία οικοτουριστικών επιχειρήσεων και η αλιεία -ως η μεγαλύτερη αγροτική παραγωγή-, που μπορούν να συμβάλουν στην κοινωνική και οικονομική ανόρθωση των κατοίκων. Στην περίπτωση της Κορώνειας, όπου άρχισαν τα έργα αποκατάστασης και αναμένεται από το ερχόμενο καλοκαίρι η λίμνη να αρχίσει σταδιακά να γεμίζει νερό, το ζητούμενο, όπως εξηγεί ο πρόεδρος του φορέα διαχείρισης λιμνών Κορώνειας και Βόλβης Σάββας Αναστασιάδης, είναι η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η αποδοχή των νέων μέτρων από τους κατοίκους της περιοχής. «Με αφορμή τα υπό εξέλιξη έργα στη λίμνη Κορώνεια πρέπει να καταστεί σαφές ότι η αποκατάστασή της δεν πρέπει να γίνεται με στόχο την επαναφορά του υγροτόπου στην κατάσταση που ήταν προ της υποβάθμισης αλλά την αειφορία», υπογραμμίζει ο πρόεδρος και προσθέτει ότι οι καινούργιες συνθήκες που δημιουργούνται θα πρέπει να ικανοποιούν τις σημερινές ανάγκες, χωρίς να υποθηκεύονται οι ανάγκες των μελλοντικών γενεών, ενώ θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα υγροτόπων, που γιορτάστηκε χθες, ο κ. Αναστασιάδης τονίζει ότι ο φορέας υλοποιεί πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των κατοίκων και των τοπικών αρχών σχετικά με τις αξίες και τα οφέλη από τη διατήρηση του υγροτόπου. «Ανάμεσα στις δράσεις αυτές είναι η προβολή και η ανάδειξη του οικοσυστήματος, η περιβαλλοντική ενημέρωση και εκπαίδευση σχολείων και η συμμετοχή των πολιτών στην προσπάθεια προστασίας και διάσωσης μέσα από ομάδες εθελοντών», σημειώνει ο ίδιος. Φ.Σ. ”