Greenia – οικολογικη ομαδα ΣΦΠΕ

ΕΡΕΥΝΑ Αργοπεθαίνουν οι ελληνικοί υδροβιότοποι Φεβρουαρίου 4, 2009

Filed under: νέα απ' όλη την ελλάδα — Greenia @ 12:21 μμ

Μακεδονία

3 Φεβρουαρίου 2009

“ Υποβαθμισμένοι είναι οι περισσότεροι υδροβιότοποι διεθνούς σημασίας στη χώρα μας, σε βαθμό που να χάνεται η μοναδική οικολογική τους αξία.

Του Φώτη Κουτσαμπάρη

Παρά το γεγονός ότι προστατεύονται από τη διεθνή σύμβαση Ραμσάρ, οι υδροβιότοποι απειλούνται από κινδύνους εξαφάνισης, από αλλαγές στο υδρολογικό καθεστώς, αλλοίωση και υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων, απόρριψη στερεών και εκροή αστικών αποβλήτων, παράνομη και αυθαίρετη δόμηση, εντατικοποίηση της γεωργίας και λαθροθηρία. Παράλληλα, ελλιπής έως ανύπαρκτη κρίνεται η συστηματική επιστημονική παρακολούθηση των οικολογικών αξιών των υγροτόπων, διαπιστώνεται έλλειψη συντονισμένων δράσεων που να βασίζονται σε ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο διαχείρισης για κάθε υδροβιότοπο. Οι φορείς διαχείρισης που έχουν θεσπιστεί καταβάλλουν φιλότιμες προσπάθειες, αλλά η λειτουργία τους δυσχεραίνει από τους λίγους και όχι εγγυημένους πόρους που διαθέτουν. Έτσι, παρατηρείται μια προφανής έλλειψη συντονισμού δράσεων φύλαξης και διαχείρισης, που αποτελούν τον πυρήνα της προστασίας της οποιαδήποτε προστατευόμενης περιοχής.

Τα παραπάνω συμπεράσματα προέκυψαν, μεταξύ άλλων, από έρευνα που έκαναν τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις, η WWF Ελλάς, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος, για να αποτυπώσουν την κατάσταση των υδροβιοτόπων κατά τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα των Υγροτόπων (2 Φεβρουαρίου). Το ερωτηματολόγιο συμπληρώθηκε το καλοκαίρι του 2008 από ειδικούς που έχουν μακροχρόνια και καλή γνώση της κάθε περιοχής Ραμσάρ. “Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνουμε την απογοητευτική κατάσταση των υγροτόπων Ραμσάρ της χώρας. Είναι καιρός όλοι οι υπεύθυνοι φορείς να αναλάβουν τις τεράστιες ευθύνες τους και να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες για τη διατήρηση του φυσικού πλούτου της χώρας μας”, δηλώνουν οι εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών οργανώσεων.

ΟΙ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ

Σύμφωνα με την καταγραφή του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων Υγροτόπων, στην Ελλάδα έχουν μείνει τετρακόσιοι υδροβιότοποι, η έκταση των οποίων ξεπερνά τα 2 εκατ. στρμ. ενώ την τελευταία 35ετία η χώρα μας απώλεσε το 61% των υδροβιοτόπων, λόγω αδικαιολόγητων αποξηράνσεων τους. Εξαίρεση αποτελούν λίγες λίμνες, όπως των Γιαννιτσών, του Αχινού, του Λεσινίου, όπου οι αποξηράνσεις ήταν αναγκαίες, για να καταπολεμηθεί η ελονοσία. Όσον αφορά την Ευρώπη, σχετική μελέτη αξιολόγησης του ΟΗΕ έδειξε ότι από το 1950 έχει απολέσει περισσότερο από το 50% των υγροτόπων και των γεωργικών εκτάσεων που θεωρούνται υψηλής φυσικής αξίας, ενώ ταυτόχρονα έχουν υποβαθμιστεί και πολλά από τα θαλάσσια οικοσυστήματά της. Σε επίπεδο ειδών, 42% των αυτοχθόνων θηλαστικών, 43% των πτηνών, 45% των πεταλούδων, 30% των αμφίβιων, 45% των ερπετών και 52% των ψαριών του γλυκού νερού κινδυνεύουν να εκλείψουν στην Ευρώπη.

“Η χώρα μας, παρά τη μικρή της έκταση, μπορεί να υπερηφανεύεται για τους υδροβιότοπούς της, καθώς είναι πλούσιοι σε βιοποικιλότητα και φιλοξενούν σπάνια ενδημικά είδη, κυρίως πτηνά, που δεν συναντώνται πουθενά αλλού”, αναφέρει ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Ιωάννης Γκλαβάκης, με αφορμή την χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων.

Το 1974 η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που κύρωσαν τη Σύμβαση για την Προστασία των Υδροβιοτόπων που υπογράφηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1971 στην πόλη Ραμσάρ του Ιράν, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να προστατεύσει 11 υδροβιότοπους ως “υδροβιότοπους διεθνούς σημασίας”. Από το 1997 η επέτειος υπογραφής της συνθήκης του Ραμσάρ γιορτάζεται σαν Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων.
Οι έντεκα προστατευόμενοι από τη συνθήκη Ραμσάρ υδροβιότοποι στην Ελλάδα είναι:
1. Λιμνοθάλασσα Κοτύχι και Δάσος Στροφυλιάς,

2. Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου,

3. Αμβρακικός Κόλπος,

4. Λίμνη Μικρή Πρέσπα,

5. Δέλτα Αξιού-Αλιάκμονα,

6. Λίμνες Κορώνεια και Βόλβη,

7. Η Λίμνη Κερκίνης,

8. Δέλτα Νέστου,

9. Η Λίμνη Βιστονίδα,

10. Λίμνη Ισμαρίδα,

11. Δέλτα του Έβρου.

“Οι υδροβιότοποι έχουν τεράστια σημασία για τον άνθρωπο, αφού συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία των οικοσυστημάτων και στη διεξαγωγή πολλών οικονομικών δραστηριοτήτων. Δίνουν νερό για ύδρευση και άρδευση, εμπλουτίζουν τον υδροφόρο ορίζοντα, προστατεύουν από πλημμύρες, ενεργούν ως φίλτρα καθαρισμού ρύπων, μειώνουν τις ζημιές από παγετούς και καύσωνες. Επίσης, φιλοξενούν αλιεύματα και θηράματα, δίνουν πλούσια τροφή στην κτηνοτροφία, παρέχουν ευκαιρίες για αναψυχή, άθληση, οικολογικό τουρισμό, εκπαίδευση και έρευνα. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα είναι συνδεδεμένοι με την ιστορία, τη μυθολογία και την πολιτιστική παράδοση των γύρων περιοχών”, υπογραμμίζει ο κ. Γκλαβάκης.

Ο κ. Γκλαβάκης, ο οποίος έχει αναλάβει να συντάξει και τη σχετική έκθεση για τη στρατηγική ανάσχεσης της βιοποικιλότητας έως το 2010, έχει επανειλημμένως θίξει το ζήτημα της προστασίας των ευαίσθητων οικοσυστημάτων στην προσπάθειά του να αναδείξει τη μεγάλη περιβαλλοντική, εκπαιδευτική, οικονομική και πολιτιστική τους αξία.


Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Στην έρευνα των οργανώσεων έγινε αξιολόγηση της κατάστασης του τόπου και της κατάστασης διαχείρισης των υδροβιότοπων. Σε όλες τις περιπτώσεις των ελληνικών υδροβιότοπων τόσο η κατάσταση όσο και η διαχείρισή τους κρίθηκαν από μέτρια έως κακή.

Θεσσαλονίκη: Ανάμεσα σε δύο προστατευόμενες περιοχές


– Σύμφωνα με την έρευνα των τριών περιβαλλοντικών οργανώσεων, η λίμνη Κορώνεια θεωρείται βιολογικά νεκρή. Από το 2004 επίσημα δεν έχει ψάρια, ενώ έχουν σημειωθεί τρία μεγάλα επεισόδια θανάτων χιλιάδων ψαριών και πουλιών (1995, 2004 και 2007). Με καθυστέρηση δύο χρόνων έχουν ξεκινήσει πια τα πρώτα έργα για την αποκατάσταση της Κορώνειας από τη νομαρχία. Ειδικοί επιστήμονες εκτιμούν ότι αν ξεκινήσει άμεσα η εφαρμογή όλων των προβλεπόμενων μέτρων, η λίμνη μπορεί να επανέλθει στην προτέρα κατάσταση το νωρίτερο σε οκτώ χρόνια.

Η εκτενής περιοχή του Δέλτα Αξιού, Λουδία, Αλιάκμονα διατηρεί σημαντικό φυσικό πλούτο παρά τις μεγάλες πιέσεις που υφίσταται. Ωστόσο, η εγγύτητα με την πόλη της Θεσσαλονίκης δημιουργεί αυξανόμενα προβλήματα. Απειλές, με κυριότερες την αστική επέκταση, την αλλαγή των χρήσεων γης και την απόρριψη στερεών και εκροή άλλων αποβλήτων οδηγούν στη σταδιακή υποβάθμισή της. Η αντιμετώπιση των απειλών απαιτεί άμεσα τη θεσμοθέτηση του εθνικού πάρκου, τη συστηματική παρακολούθηση και την ολοκληρωμένη διαχείριση, στοιχεία που απουσιάζουν παρότι πολλές από τις λειτουργίες (ύδρευση, άρδευση κτλ.) που προσφέρει ο υδροβιότοπος είναι ζωτικής σημασίας για τη ζωή της Θεσσαλονίκης.

· Κορώνεια: Σε εξέλιξη τα έργα αποκατάστασης. Νέο κεφάλαιο στην παραγωγική δραστηριότητα των κατοίκων πέριξ των υγροτόπων και οικοσυστημάτων, όπως η πολύπαθη λίμνη Κορώνεια, φαίνεται να ανοίγει με την αποκατάστασή τους. Επιστήμονες εκτιμούν ότι, εκτός από την περιβαλλοντική αναβάθμιση που μπορεί να λύσει πολλά προβλήματα στην ελληνική ύπαιθρο, στις περιοχές αυτές τα οφέλη που προκύπτουν από νέες δραστηριότητες, είναι η δημιουργία οικοτουριστικών επιχειρήσεων και η αλιεία -ως η μεγαλύτερη αγροτική παραγωγή-, που μπορούν να συμβάλουν στην κοινωνική και οικονομική ανόρθωση των κατοίκων. Στην περίπτωση της Κορώνειας, όπου άρχισαν τα έργα αποκατάστασης και αναμένεται από το ερχόμενο καλοκαίρι η λίμνη να αρχίσει σταδιακά να γεμίζει νερό, το ζητούμενο, όπως εξηγεί ο πρόεδρος του φορέα διαχείρισης λιμνών Κορώνειας και Βόλβης Σάββας Αναστασιάδης, είναι η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η αποδοχή των νέων μέτρων από τους κατοίκους της περιοχής. «Με αφορμή τα υπό εξέλιξη έργα στη λίμνη Κορώνεια πρέπει να καταστεί σαφές ότι η αποκατάστασή της δεν πρέπει να γίνεται με στόχο την επαναφορά του υγροτόπου στην κατάσταση που ήταν προ της υποβάθμισης αλλά την αειφορία», υπογραμμίζει ο πρόεδρος και προσθέτει ότι οι καινούργιες συνθήκες που δημιουργούνται θα πρέπει να ικανοποιούν τις σημερινές ανάγκες, χωρίς να υποθηκεύονται οι ανάγκες των μελλοντικών γενεών, ενώ θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα υγροτόπων, που γιορτάστηκε χθες, ο κ. Αναστασιάδης τονίζει ότι ο φορέας υλοποιεί πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των κατοίκων και των τοπικών αρχών σχετικά με τις αξίες και τα οφέλη από τη διατήρηση του υγροτόπου. «Ανάμεσα στις δράσεις αυτές είναι η προβολή και η ανάδειξη του οικοσυστήματος, η περιβαλλοντική ενημέρωση και εκπαίδευση σχολείων και η συμμετοχή των πολιτών στην προσπάθεια προστασίας και διάσωσης μέσα από ομάδες εθελοντών», σημειώνει ο ίδιος. Φ.Σ. ”

Advertisements
 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s