Greenia – οικολογικη ομαδα ΣΦΠΕ

Την έννοια της «δωρεάν φύσης» θα αλλάξει η οικονομική κρίση Οκτώβριος 30, 2008

Filed under: οικολογικά διάφορα — Greenia @ 9:39 πμ

30 Οκτωβρίου 2008

“Καθημερινή”

Η οικονομική κρίση που πλήττει τον πλανήτη και είναι η χειρότερη από τη δεκαετία του 1930, ίσως οδηγήσει σε ριζική αναθεώρηση της έννοιας της «δωρεάν φύσης», αποδίδοντας χρηματική αξία σε τροπικά δάση και κοραλλιογενείς υφάλους.

Όπως οι αγρότες γνωρίζουν την αξία της γης τους, από τον όγκο της σοδειάς που αυτή μπορεί να αποδώσει, έτσι θα πρέπει να γίνει και με υδροβιότοπους, που συμβάλλουν στον καθαρισμό των υδάτων, με ωκεανούς, που παράγουν ψάρια ή με δέντρα, που απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα και μέχρι σήμερα θεωρούνται «δωρεάν».

«Τα περισσότερα από τα κεφάλαια του πλανήτη μας δεν έχουν καταγραφεί. Πρέπει να προβούμε σε επαναχάραξη της διεθνούς οικονομίας. Η παρούσα οικονομική κρίση μας δίνει μοναδική ευκαιρία για κάτι τέτοιο», λέει ο Ρόμπερτ Κοστάντσα, καθηγητής Οικολογικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Βερμόντ των ΗΠΑ.

Οι υποστηρικτές των «Οικο-οικονομικών» αναφέρουν ότι ο καθορισμός της χρηματικής αξίας του «φυσικού κεφαλαίου» μπορεί να βοηθήσει στην προστασία του φυσικού πλούτου από τον υπερ-πληθυσμό, τη ρύπανση του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή. «Πιστεύω ότι ο 21ος αιώνας θα κυριαρχείται από την έννοια του φυσικού κεφαλαίου, όπως ο 20ος αιώνας κυριαρχήθηκε από το οικονομικό κεφάλαιο. Φθάσαμε στο σημείο, στο οποίο το σύστημα που μας υποστηρίζει απειλείται άμεσα», λέει ο Αχίμ Στάινερ, επικεφαλής του Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ.

Οι συμβατικοί Οικονομλόγοι, όμως, θεωρούν αδύνατη την κοστολόγηση της Καραϊβικής ή της κοιλάδας των Άνδεων. ο δρ. Κοστάντσα, όμως, έδωσε ώθηση στη συζήτηση όταν πριν δέκα χρόνια υπολόγισε ότι ο φυσικός πλούτος της Γης προσφέρει ετήσια αξία, που φθάνει τα 33 τρισ. δολάρια, ποσόν σχεδόν δύο φορές μεγαλύτερο από το παγκόσμιο ΑΕΠ του 1998.

Υπολογίζοντας το άπειρο

Ορισμένοι Οικονομολόγοι, όμως, απέρριψαν τους υπολογισμούς του δρ. Κοστάντσα, αναφέροντας ότι το ποσόν των 33 τρισ. δολαρίων αποτελεί υπερβολική εκτίμηση. Αλλοι συνάδελφοί τους επεσήμαναν ότι ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε να επιζήσει χωρίς τη φύση, γεγονός που καθιστά απροσδιόριστη (ή άπειρη) την αξία της. «Μία σοβαρή υποτίμηση του απείρου δεν μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη», είχε πει τότε ο Οικονομολόγος Μάικλ Τόμαν.

Το πάγωμα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, όμως, προσφέρει την ευκαιρία για εντελώς νέα θεώρηση του σύγχρονου καπιταλισμού και του αξιώματος ότι η απληστία και η προσήλωση στο προσωπικό συμφέρον μπορούν να εξισορροπήσουν η μία την άλλη. Η ριζική αυτή αναθεώρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανεξέταση του ρόλου της φύσης στην παραγωγή τροφίμων, πόσιμου ύδατος, καυσίμων, ινών και οικοδομικών υλικών.

«Η οικονομική κρίση δεν είναι παρά ένα ακόμη καρφί στο φέρετρο του σύγχρονου οικονομικού συστήματος», λέει ο Γιόχαν Ρόκστρομ, διευθυντής του Περιβαλλοντικού Ινστιτούτου της Στοκχόλμης. Σύμφωνα με την επικρατούσα οικονομική θεωρία και πρακτική, τα κράτη μπορούν να ενισχύσουν βραχυπρόθεσμα το ΑΕΠ τους ξυλεύοντας τα δάση τους και πουλώντας την ξυλεία τους ή καταστρέφοντας τους κοραλλιογενείς υφάλους τους για να αλιεύσουν τα ψάρια τους. Η μελετούμενη ριζική αναθεώρηση της οικονομίας θα σήμαινε ότι τα κράτη θα έδιναν έμφαση στη διατήρηση του περιβάλλοντος.

Πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να θεωρηθεί το πρόγραμμα εξαγοράς δικαιωμάτων ρύπανσης, που θεσμοθετήθηκε το 2005, αλλά και η πρόταση του Ισημερινού, που ζήτησε την καταβολή 350 εκατ. δολαρίων το χρόνο, από τα πλούσια κράτη του κόσμου, ώστε το Κίτο να μην προχωρήσει στην άντληση 1 δισ. βαρελιών πετρελαίου το χρόνο από το δάσος του Αμαζονίου.

Μπουτάν

Το βασίλειο του Μπουτάν στα Ιμαλάια επέλεξε έτσι τον υπολογισμό νέου δείκτη ΑΕΠ, που θα υπολογίζει το σεβασμό στη φύση και θα λέγεται «Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία». Την ίδια ώρα, σε συνομιλίες του ΟΗΕ με θέμα τη νέα κλιματική συνθήκη, πάνω από 190 κράτη του πλανήτη μελετούν σχέδιο για καταβολή δισεκατομμυρίων δολαρίων κάθε χρόνο σε αναπτυσσόμενα κράτη, ώστε αυτά να περιορίσουν την υλοτομία τροπικών δασών και να καταπολεμήσουν το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής.

Η αποψίλωση των δασών ευθύνεται για το 20% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς τα δέντρα απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, όσο αναπτύσσονται και το απελευθερώνουν όταν σήπονται ή καίγονται για τη δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Έκθεση, που χρηματοδοτήθηκε από την Κομισιόν και τη γερμανική κυβέρνηση το Μάιο, εκτιμά ότι η ετήσια οικονομική ζημιά στον πλανήτη από την ανθρώπινη δραστηριότητα ανέρχεται στα 50 δισ. ευρώ.

Advertisements
 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s