Greenia – οικολογικη ομαδα ΣΦΠΕ

Ο Αμαζόνιος θα πολιορκείται τώρα και με το νόμο Ιουνίου 23, 2008

Filed under: νέα απ' όλο το πλανήτη — Greenia @ 10:58 πμ

fff

nnn

“Ελευθεροτυπία

22 Ιούνιος 2008

Της ΚΟΡΙΝΑΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ

«Ο Αμαζόνιος δεν είναι μόνο ένα σύνολο από δέντρα. Περιλαμβάνει ακόμη και 25 εκατομμύρια Βραζιλιάνους. Αν σε αυτούς τους ανθρώπους δεν δοθούν οικονομικές ευκαιρίες, η συνέπεια θα είναι η άναρχη αναζήτηση οικονομικών ευκαιριών, η οποία θα επιταχύνει την αποψίλωση του δάσους».

Την παραπάνω διαπίστωση έκανε πρόσφατα ο Ρομπέρτο Μανγκαμπέιρα Ούνζερ, ο οποίος ακριβώς πριν από ένα χρόνο ανέλαβε το νεοσύστατο υπουργείο Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην κυβέρνηση του Λουίς Ινάσιο Λούλα Ντα Σίλβα. Ενα από τα καθήκοντα του Ούνζερ θα είναι η υλοποίηση του αμφιλεγόμενου «Σχεδίου για ένα Βιώσιμο Αμαζόνιο», που ανακοίνωσε η κυβέρνηση Λούλα, με τον φαινομενικά αντιφατικό στόχο να συνδυάσει τη διάσωση του παρθένου δάσους με την οικονομική του εκμετάλλευση.

Το σχέδιο αυτό έχει προκαλέσει αντιδράσεις των οικολόγων της Βραζιλίας, και μεγάλο σκεπτικισμό στη διεθνή κοινότητα, καθώς βλέπουν ν’ ανάβει το πράσινο φως για πιθανή «οικοπεδοποίηση» του πνεύμονα του πλανήτη.

Όλες οι ειδήσεις που φτάνουν από τη Βραζιλία σε σχέση με τον Αμαζόνιο προκαλούν προβληματισμό καθώς η κυβέρνηση της Βραζιλίας ανακοίνωσε ότι η αποψίλωση του τροπικού δάσους παρουσίασε μεγάλη αύξηση το δεύτερο εξάμηνο του 2007, ύστερα από μια τριετή κάμψη.

Εκείνη κι εκείνος

Στα μέσα Μαΐου, μόλις ανακοινώθηκε το «Σχέδιο για ένα Βιώσιμο Αμαζόνιο», υπέβαλε την παραίτησή της η υπουργός Περιβάλλοντος Μαρίνα Σίλβα, η οποία κατείχε αυτή τη θέση από το 2003. Η Σίλβα, την οποία η Greenpeace είχε βαφτίσει «φύλακα-άγγελο του Αμαζονίου», δήλωσε ότι δεν μπορούσε άλλο να παλεύει ενάντια στα λόμπι των επιχειρηματιών που βλέπουν τον Αμαζόνιο σαν το Ελντοράντο της νέας χιλιετίας.

Ο αντικαταστάτης της, ο Κάρλος Μινκ, που χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης στους κόλπους του οικολογικού κινήματος, υπήρξε ένα από τα ιδρυτικά στελέχη του Πράσινου Κόμματος της Βραζιλίας, ενώ έχει βραβευτεί από τον ΟΗΕ ως ένας από τους 500 κορυφαίους ακτιβιστές στον πλανήτη για τη διάσωση του περιβάλλοντος.

Μέχρι πρότινος ήταν γραμματέας Περιβάλλοντος στο κρατίδιο του Ρίο Ντε Ζανέιρο, αλλά, όπως λέγεται, η εμπειρία του σε σχέση με τον Αμαζόνιο είναι πολύ μικρή. Τώρα καλείται να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα. Δηλαδή να ισορροπήσει ανάμεσα στις εκκλήσεις για τη διάσωση του παρθένου δάσους από τη μια μεριά και στην αναγκαιότητα μιας «λογικής» εκμετάλλευσής του από την άλλη.

Τι προβλέπει το «Σχέδιο»

Το «Σχέδιο για ένα Βιώσιμο Αμαζόνιο», προβλέπει το χωρισμό του παρθένου δάσους σε προστατευόμενες ζώνες και σε περιοχές διαφόρων τύπων οικονομικής εκμετάλλευσης.

* Το θετικό του σημείο είναι η αύξηση των προστατευόμενων περιοχών κατά τρία εκατομμύρια εκτάρια.

* Τα αρνητικά ή τα «αμφιλεγόμενα» σημεία του είναι ότι δίνει το πράσινο φως για την αποψίλωση δασικών εκτάσεων οι οποίες θα παραχωρήσουν τη θέση τους σε καλλιέργειες και βοσκοτόπια.

* Ενα μικρότερο ποσοστό δάσους θα θυσιαστεί επίσημα με στόχο την κοπή ξυλείας.

* Παράλληλα, θα επιτραπεί η κατασκευή νέων υδροηλεκτρικών φραγμάτων και η διάνοιξη οδικών και υδάτινων αρτηριών για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας.

* Επίσης, ένα μέτρο που ισχύει εδώ και μερικά χρόνια και επισημοποιείται μέσω του νέου σχεδίου είναι η φοροαπαλλαγή και η επιδότηση των κατοίκων της περιοχής του Αμαζονίου που ακολουθούν «νόμιμες» και «φιλικές προς το περιβάλλον» μεθόδους καλλιέργειας, αλιείας, κτηνοτροφίας και κοπής ξυλείας.

Το σκεπτικό της κυβέρνησης Λούλα μοιάζει να συνοψίζεται περίπου ως εξής: η αποψίλωση του Αμαζονίου είναι αναπόφευκτη. Ας γίνει τουλάχιστον ελεγχόμενη και περισσότερο επικερδής για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη μερίδα του πληθυσμού της χώρας.

«Η αποψίλωση συνδέεται άμεσα με οικονομικούς παράγοντες», σχολιάζει ο Πάουλο Μπαρέτο, ερευνητής στη ΜΚΟ Imazon που εδρεύει στο κρατίδιο του Παρά, στην καρδιά του Αμαζονίου. «Το 75% της αποψίλωσης γίνεται για τη δημιουργία βοσκοτόπων».

«Η Βραζιλία έχει γίνει την τελευταία πενταετία η πρώτη χώρα στον κόσμο στην εξαγωγή βοδινού κρέατος, και όλη η ανάπτυξη της κτηνοτροφικής βιομηχανίας εστιάζεται στον Αμαζόνιο. Επίσης, έχει γίνει η δεύτερη χώρα στην εξαγωγή σόγιας μετά τις ΗΠΑ.

»Οι περισσότερες καλλιέργειες βρίσκονται και πάλι στον Αμαζόνιο. Οσο αυξάνεται η ζήτηση σε σόγια και βοδινό κρέας από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας, ιδίως από την Κίνα, τόσο μεγαλύτερος κίνδυνος υπάρχει για τη συνέχιση της αποψίλωσης του δάσους».

Οι «γείτονες» στο ποτάμι

Σύμφωνα με τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις, αν η αποψίλωση συνεχιστεί με τους σημερινούς ρυθμούς, η Βραζιλία θα έχει χάσει το 40% του τροπικού της δάσους έως το 2050. Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι αν εφαρμοστεί σωστά το Σχέδιο για ένα Βιώσιμο Αμαζόνιο η απώλεια θα είναι «μόνο» το 27%, ενδεχομένως και 20% της ζούγκλας.

Αυτό που δεν συζητά είναι η απαγόρευση κάθε οικονομικής δραστηριότητας.

Το ζήτημα της οικονομικής ανάπτυξης θίγουν, ωστόσο, και άλλες γειτονικές χώρες που έχουν μερίδιο στον Αμαζόνιο, όπως το Περού και το Εκουαδόρ. Τα σημαντικότερα πετρελαϊκά κοιτάσματα και των δύο χωρών βρίσκονται στον Αμαζόνιο. Ωστόσο, ούτε η αριστερή κυβέρνηση του Ραφαέλ Κορέα στο Εκουαδόρ ούτε η (λιγότερο αριστερή) κυβέρνηση του Αλαν Γκαρσία στο Περού συζητούν το ενδεχόμενο να διακόψουν την εξόρυξη του πετρελαίου, το οποίο αποτελεί και τη βασική πλουτοπαραγωγική τους πηγή.

Από τη Γουιάνα, την πιο φτωχή και αραιοκατοικημένη χώρα της Νότιας Αμερικής, ακούστηκε η εξής πρόταση: Αν ενδιαφέρεται η Βρετανία (η πρώην αποικιοκρατική δύναμη στη χώρα), ας αναλάβει αυτή τον Αμαζόνιο. Εμείς δεν έχουμε τους πόρους.

Με αφορμή αυτή την πρόταση ακούγονται στη Δύση φωνές που λένε ότι η Βραζιλία δεν μπορεί να σηκώσει μόνη της το βάρος της διάσωσης του Αμαζονίου, η οποία διάσωση, σε τελευταία ανάλυση, αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Ωστόσο, η ιδέα της «εξωτερικής βοήθειας» δεν βρίσκει θερμή ανταπόκριση στη Βραζιλία, με τον πρόεδρο Λούλα να απαντά: «Ο Αμαζόνιος έχει ιδιοκτήτη, κι αυτός είναι ο λαός της Βραζιλίας».

Η ζούγκλα του Αμαζονίου είναι το μεγαλύτερο τροπικό δάσος στον κόσμο με έκταση 6,6 εκατ. τετρ. χλμ.

Εκτείνεται σε εννέα χώρες (Βραζιλία, Βολιβία, Εκουαδόρ, Περού, Κολομβία, Βενεζουέλα, Γουιάνα, Γαλλική Γουιάνα, Σουρινάμ) και καλύπτει το 40% του εδάφους της Νότιας Αμερικής. Φιλοξενεί περισσότερα από 40.000 είδη φυτών, ενώ παράλληλα έχουν εντοπιστεί 427 είδη θηλαστικών και 1.294 είδη πουλιών.
Είναι το «σπίτι» 30 εκατ. ανθρώπων, πολλοί από τους οποίους ανήκουν σε 220 φυλές ιθαγενών. Το μεγαλύτερο τμήμα της ζούγκλας του Αμαζονίου (περίπου το 65%) ανήκει στη Βραζιλία και φιλοξενεί το 13% του πληθυσμού της χώρας (25 εκατ.). Είναι φυσικό, επομένως, στη Βραζιλία να αντιστοιχεί και το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη διάσωση του «πνεύμονα του πλανήτη», όπως και να προκαλεί ανησυχία η συνεχιζόμενη αποψίλωσή του. Από το 1970 έχουν καταστραφεί μόνο στη Βραζιλία σχεδόν 700.000 τετρ. χλμ. παρθένου δάσους.

vvv

Advertisements
 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s